16 Nisandaki halk oylamas\u0131 ile bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ad\u0131 alt\u0131nda, ger\u00e7ekte bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi de\u011fil, anayasaya \u015fimdiye kadar ki en b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Halkoylamas\u0131 yoluyla anayasada yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikle, Cumhuriyet ve nitelikleri ile ilgili Anayasadaki de\u011fi\u015ftirilemez maddelerin i\u00e7i bo\u015falt\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez maddeleri, \u00f6ylece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ile kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Anayasada Cumhuriyet ve nitelikleri ile ilgili h\u00fck\u00fcmlerle, kula kulluk yok edilip, herkesin ya\u015fam hakk\u0131 ve de Cumhuriyetin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 korunmakta iken, \u015fimdi bu maddeler tek adam\u0131n iradesini esas al\u0131r niteli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Anayasa demek, uzla\u015fmak demek, iktidar\u0131n iradesini s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini g\u00fcvence alt\u0131na almak demek.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle do\u011fas\u0131 gere\u011fi anayasalar, iktidar\u0131n tek ba\u015f\u0131na, sadece kendi g\u00fcc\u00fc ile de\u011fil, geni\u015f bir kat\u0131l\u0131mla, uzla\u015fma ile yap\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Anayasalar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi de ayn\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u011flamda TBMM\u2019deki de\u011fi\u015fiklikler de, nitelikli \u00e7o\u011funlukla s\u00f6z konusu olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
16 Nisan halkoylamas\u0131ncan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bir anda herkes y\u0131llard\u0131r yap\u0131lmayan bir tart\u0131\u015fmaya odakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
O tart\u0131\u015fma ise, TBMM\u2019de anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi nitelikli \u00e7o\u011funlukla, yani uzla\u015fmaya dayanan geni\u015f bir tabanla yap\u0131labilirken, halkoylamas\u0131nda neden nitelikli \u00e7o\u011funluk aranmad\u0131\u011f\u0131 yolundaki hakl\u0131 bir tart\u0131\u015fma idi.<\/p>\n\n\n\n
Anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde bir y\u00f6ndem olarak halkoylamas\u0131n\u0131n benimsenmesi, halkoylamas\u0131nda da nitelikli \u00e7o\u011funluk \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemesi, T\u00fcrkiye\u2019yi 16 Nisan sonu\u00e7lar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fin ilginci anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde s\u00f6z konusu olan bu y\u00f6ntemin mevzuat\u0131m\u0131za giri\u015fi irdelendi\u011finde, bu konunun da alt\u0131ndan, siyasetin her t\u00fcrl\u00fc sorunlar\u0131yla bug\u00fcne kadar gelmesinde rol oynayan 12 Eyl\u00fcl\u00fcn \u00e7\u0131kmas\u0131yd\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lardan kurtulmak ad\u0131na, yeter ki 12 Eyl\u00fcl\u00fcn antidemokratik sonu\u00e7lar\u0131 ortadan kalks\u0131n da nas\u0131l kalkarsa kalks\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131, anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde halkoylamas\u0131n\u0131n bir y\u00f6ntem olarak getirilmesine neden oldu.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte gidilen halkoylamas\u0131nda da 16 Nisan sonu\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
1961 Anayasas\u0131, TBMM\u2019de kabul\u00fc sonras\u0131nda halkoylamas\u0131na sunuldu.<\/p>\n\n\n\n
Bu Anayasada, bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin, sadece TBMM \u00fcye tamsay\u0131s\u0131 y\u00f6n\u00fcnden \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir nitelikli \u00e7o\u011funluk ile yap\u0131labilece\u011fi benimsendi.<\/p>\n\n\n\n
Herhangi bir bi\u00e7imde halkoylamas\u0131 ile anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi olanakl\u0131 k\u0131lan bir h\u00fckme yer verilmedi.<\/p>\n\n\n\n
1982 Anayasas\u0131 da, TBMM\u2019de kabul\u00fc sonras\u0131nda halkoylamas\u0131na sunuldu.<\/p>\n\n\n\n
1982 Anayasas\u0131n\u0131n ilk metninde anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin maddede, halkoylamas\u0131 bir y\u00f6ntem olarak yer almad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fclc\u00fcler, siyaseti 12 Eyl\u00fcl darbe nedenleri aras\u0131nda g\u00f6sterdikleri i\u00e7in, siyaset alan\u0131n\u0131 yeni ba\u015ftan d\u00fczenlediler.<\/p>\n\n\n\n
Bu alan\u0131 kendilerince d\u00fczenlerken, 12 Eyl\u00fcl ve \u00f6ncesi d\u00f6nemde siyaset yapanlar hakk\u0131nda, belirli s\u0131fat ve konumda olanlar i\u00e7in be\u015f y\u0131l, belirli konumda olanlar i\u00e7in ise on y\u0131l siyaset yasa\u011f\u0131 getirip, bu h\u00fckm\u00fc anayasaya da koymu\u015flar ise de, uygulanan bu yasak toplumda b\u00fcy\u00fck bir tepki toplad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl\u00fcn getirdi\u011fi siyasi yasaklar\u0131 kald\u0131rmak istemeyen d\u00f6nemin iktidar partisi ANAP, bu yasaklar\u0131 kald\u0131racaksa halk kald\u0131rs\u0131n diyerek, siyasi yasaklar\u0131n halkoylamas\u0131 ile kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik olarak 1987 y\u0131l\u0131nda bir anayasa de\u011fi\u015fiklik teklifi getirdi.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00fczenlemede anayasada yer alan, \u201canayasan\u0131n nas\u0131l de\u011fi\u015ftirilece\u011fine ili\u015fkin\u201d maddenin de de\u011fi\u015ftirilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde de halkoylamas\u0131na bir y\u00f6ntem olarakba\u015fvurulmas\u0131 ilk kez getirildi.<\/p>\n\n\n\n
Daha da \u00f6tesi, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde halkoylamas\u0131na gidildi\u011finde, halkoylamas\u0131na kat\u0131lanlar\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011funun kabul oyu da yeter g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 engellerden kurtulma durumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcnce, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde halkoylamas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi ve bunun da basit \u00e7o\u011funlukla s\u00f6z konusu olabilmesi kural\u0131n\u0131n getirilmesisnin, gelecekte yaratabilece\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde ciddi anlamda durulmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
O d\u00f6nemde \u00f6nemli olan 12 Eyl\u00fcl\u00fcn antidemokratik yasaklar\u0131ndan kurtulmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yap\u0131lan halkoylamas\u0131nda %93 kat\u0131l\u0131m sa\u011fland\u0131 ve kat\u0131lanlar\u0131n %50,2 evet oyu ile de siyasi yasaklar kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl yasaklar\u0131ndan kurtulmak ad\u0131na 1987 y\u0131l\u0131ndaki anayasa de\u011fi\u015fikliklerinde ilk kez a\u00e7\u0131lan halkoylamas\u0131 yolu ve bu konudaki d\u00fczenleme, bir daha tart\u0131\u015fma konusu olmadan \u00f6ylece anayasada kal\u0131verdi.<\/p>\n\n\n\n
TBMM\u2019deki de\u011fi\u015fiklik konusundaki oylamada ortaya \u00e7\u0131kan nitelikli \u00e7o\u011funluk sonras\u0131nda halkoylamas\u0131na gidilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda da, halkoylamas\u0131nda ayr\u0131ca nitelikli bir \u00e7o\u011funluk aranmas\u0131nda \u0131srarc\u0131 da olunmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Oysa TBMM\u2019deki nitelikli \u00e7o\u011funlu\u011fu, 12 Eyl\u00fcl modeli parti yap\u0131lanmalar\u0131 nedeniyle bir ka\u00e7 parti ba\u015fkan\u0131n\u0131n anla\u015fmas\u0131 ile elde etmek kolayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
16 Nisan i\u00e7in de kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durum bu \u015fekilde idi.<\/p>\n\n\n\n
16 Nisan de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in TBMM\u2019de partilerin anla\u015fmas\u0131n\u0131 ve TBMM\u2019de nitelikli \u00e7o\u011funlu\u011fun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, partilerin hala daha 12 Eyl\u00fcl modeli yap\u0131lanm\u0131\u015f olmalar\u0131 yani tepeden, genel ba\u015fkanlar, tek adamlar \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyen siyaset anlay\u0131\u015f\u0131 idi.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum, TBMM\u2019deki nitelikli \u00e7o\u011funluk oran\u0131n\u0131 anlams\u0131z ve etkisiz de k\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn se\u00e7imler konusunda 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminden kalan kurallar\u0131 da g\u00f6zetince, bu kurallar a\u015fk\u0131n temsili esas almakla, se\u00e7imin ve siyasetin de 12 Eyl\u00fcl kurallar\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fc ile halk nezdinde %50 yi bulan bir parti, hi\u00e7 uzla\u015fma yoluna gitmeden, bir anayasada istedi\u011fi de\u011fi\u015fikli\u011fi yapabilir duruma sokuldu.<\/p>\n\n\n\n
16 Nisanda ya\u015fan\u0131lan durum da 12 Eyl\u00fcl\u00fcn sivil halinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6yle olunca da 16 Nisan, 12 Eyl\u00fcl\u00fcn sivil bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Daha da vahimi, art\u0131k tabanda % 50\u2019yi bulan bir siyasi parti, TBMM\u2019deki gerekli duydu\u011fu kadar siyasi parti ba\u015fkan\u0131na gerekli olan kadar \u00f6d\u00fcn vererek, halkoylamas\u0131 yolu ile kendi taban\u0131 ile anayasa yapar duruma gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Darbelerde, tek adaml\u0131\u011f\u0131 etkin k\u0131lmak i\u00e7in partiler kapat\u0131l\u0131rken, \u015fimdi ise anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi sonras\u0131nda, 12 Eyl\u00fcl \u00fcr\u00fcn\u00fc partiler \u00fczerinden, tek adam y\u00f6netimi etkin k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Tek adam, demokrasinin her t\u00fcrl\u00fc olana\u011f\u0131n\u0131 kullanarak adeta \u00fclke y\u00f6netimine el koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Siyasi yasaklar\u0131 kald\u0131rmak i\u00e7in 1987 y\u0131l\u0131nda getirilen halkoylamas\u0131, sonras\u0131n\u0131n nereye varaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden \u00f6ylece kal\u0131nca ve ba\u015fka ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131nca, art\u0131k \u00fclkeyi tek bir ki\u015finin ve tek bir siyasi partinin vesayeti alt\u0131na sokar olmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
16 Nisandaki halk oylamas\u0131 ile bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi ya\u015fand\u0131. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ad\u0131 alt\u0131nda, ger\u00e7ekte bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi de\u011fil, anayasaya \u015fimdiye kadar ki en b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131. Halkoylamas\u0131 yoluyla anayasada yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikle, Cumhuriyet ve nitelikleri ile ilgili Anayasadaki de\u011fi\u015ftirilemez maddelerin i\u00e7i bo\u015falt\u0131ld\u0131. Anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez maddeleri, \u00f6ylece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ile kald\u0131. Anayasada Cumhuriyet ve nitelikleri… Okumaya devam et →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27\/revisions\/28"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}