AKP h\u00fckumetince nikah\u0131n m\u00fcft\u00fclerce de yap\u0131labilmesi konusu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Bekir Bozda\u011f, b\u00f6yle bir d\u00fczenlemenin laikli\u011fin gere\u011fi oldu\u011fu, evlilikleri art\u0131raca\u011f\u0131, kad\u0131nlar\u0131n ve evlilik i\u00e7i haklar\u0131 koruyaca\u011f\u0131n\u0131 bile ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Bozda\u011f\u2019\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, her t\u00fcrl\u00fc inanca inan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bile ge\u00e7erlik tan\u0131nmas\u0131 laiklik anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f, ku\u015fkusuz laikli\u011fin sona ermesi demek.<\/p>\n\n\n\n
Hukuk devrimi ve evlilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evlilik, inan\u00e7 ve ibadet alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan, hukuksal bir konudur.<\/p>\n\n\n\n Laiklik, egemenli\u011fin halka ait olmas\u0131, halk\u0131n da buna dayal\u0131 olarak kural koymas\u0131 demektir.<\/p>\n\n\n\n Laik bir hukuk d\u00fczeninde, inan\u00e7 ve ibadet alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan konularda kural koyma ve uygulama, devletin egemenlik yetkisi gere\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n Laiklik gere\u011fi devlet, ki\u015filer aras\u0131ndaki ili\u015fkileri ve ki\u015filerin de devletle olan ili\u015fkileri konusunda kural koyma yetkisine sahiptir ki, evlilik te bu ba\u011flamdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Evlilik kurumu, bu kurum ile ilgili haklar ve evlenmenin ba\u015flamas\u0131 ve sona ermesi de hukuk alan\u0131n\u0131 ilgilendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Cumhuriyet d\u00f6neminde hukuk devrimi ile birlikte \u00e7ok hukukluluk sona erdirilmi\u015ftir. <\/strong>Yani herkesin kendi inanc\u0131na g\u00f6re farkl\u0131 hukuk sistemine tabi olma d\u00f6nemi kapanm\u0131\u015ft\u0131r. Cumhuriyetin hukuk devrimleri ile, herkesin inan\u00e7 ve ibadet alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan t\u00fcm konularda e\u015fitlik i\u00e7inde \u201cayn\u0131 kurallara\u201d ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 kural\u0131 benimsenmi\u015ftir. Evlilik te bu ba\u011flamdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ok hukuklulu\u011fun sona erdirilmesi ve hukuk devrimi ba\u011flam\u0131nda 1926 y\u0131l\u0131nda kabul edilen T\u00fcrk Medeni Yasas\u0131nda(TMY), evlendirme memurunun belediye ba\u015fkan\u0131 veya g\u00f6revlendirece\u011fi vekili veya muhtar oldu\u011fu (md 108), evlendirme i\u015fleminin evlendirme memuru taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi belirtilmi\u015ftir(md 110).<\/strong> Yine, isteyenin ise sahip oldu\u011fu dini inanc\u0131na g\u00f6re bu a\u015famadan sonra evlendirmenin dinsel t\u00f6renini yapt\u0131rabilece\u011fi de ifade edilmi\u015ftir. (md 110). Evlenmenin resmi i\u015flemini, evlenenler hangi inanca sahip olursa olsun, dini bir g\u00f6revli s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n, resmi devlet g\u00f6revlisi olan evlendirme memuru taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 esas\u0131 benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n TMY ve hukuk devrimleri, kul olmaya son vermi\u015ftir. Devrimler ve TMY\u2019nin insanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcr ve hak sahibi yapma anlay\u0131\u015f\u0131 nedeniyle kul olman\u0131n yerini art\u0131k ki\u015fi olma alm\u0131\u015f, b\u00f6ylece kul olmaktan ki\u015fi olma d\u00f6nemine ge\u00e7ilmi\u015ftir. B\u00f6ylece evlenme ile TMY\u2019de belirtilen haklara sahip olma ve bu haklar\u0131 kullanabilme de olanakl\u0131 k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu \u015fekilde TMY ile 1926\u2019dan itibaren hukuk sistemine giren ve medeni nikah olarak adland\u0131r\u0131lan nikah ile kad\u0131nlar hak sahibi olmu\u015f, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131n hak ve sorumluluklar\u0131, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenmi\u015f ve de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2001 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan 4721 say\u0131l\u0131 TMY\u2019nda da, evlendirme memurunun belediye ba\u015fkan\u0131 veya g\u00f6revlendirece\u011fi vekili veya k\u00f6ylerde muhtar oldu\u011fu, evlendirme i\u015fleminin evlendirme memuru taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmi\u015ftir.(md 134)<\/strong><\/p>\n\n\n\n (\u00d6te yandan gerek 1926 tarihli T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131nda(md 237), gerekse 2005 tarihli T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131nda(md 230\/5-6) medeni nikah \u00f6ncesi evlendirmenin dinsel t\u00f6reninin yap\u0131lmas\u0131 su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015f ise de, halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan 2005 tarihli yasadaki bu h\u00fck\u00fcm Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan 27.5.2015 tarihinde oy \u00e7oklu\u011fu ile iptal edilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n Gerek 1961 Anayasas\u0131nda(md 153\/4), gerekse 1982 Anayasas\u0131nda(md174\/4) medeni nikah esas\u0131 ile ilgili TMY (md 110) h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasa ayk\u0131r\u0131 yorumlanamayaca\u011f\u0131 ifade edilmesine ra\u011fmen, bu AYM karar\u0131ndaki \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu konuya hi\u00e7 girmemi\u015f, kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte ise bu Anayasa h\u00fckm\u00fcne dayan\u0131larak maddenin iptal edilemeyece\u011fi ifade edilmi\u015ftir.)<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu arada ayr\u0131ca, 1972 tarihli N\u00fcfus Hizmetleri Yasas\u0131nda be\u015f y\u0131l i\u00e7inde t\u00fcm yurtta evlendirme memurlu\u011fu g\u00f6revinin n\u00fcfus memurlar\u0131na ge\u00e7ece\u011fi belirtilmi\u015ftir(md 1587\/15). Bu yasada 1984 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle ise, belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131na ve k\u00f6y muhtarlar\u0131na, k\u00f6y ve kasabalarda ise e\u011fitim \u00f6\u011fretim hizmetleri s\u0131n\u0131f\u0131ndakilere de bu yetkinin verilebilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. \u00d6te yandan yine 1984 y\u0131l\u0131nda eklenen ge\u00e7ici madde ile yeni bir d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131ncaya kadar, k\u00f6y muhtarlar\u0131 ve belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131na bu yetkinin verilmi\u015f say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.Bu tarihten sonra 2006 y\u0131l\u0131na kadar konu hakk\u0131nda bir d\u00fczenleme yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2006 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki 5490 say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Hizmetleri Hakk\u0131ndaki Yasa\u2019da, evlendirme memurlu\u011fu g\u00f6revinin belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve k\u00f6y muhtarlar\u0131 oldu\u011fu, ayr\u0131ca Bakanl\u0131\u011f\u0131n, n\u00fcfus m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ve d\u0131\u015f temsilciliklere de bu yetkiyi verebilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/strong> Bu yasa ile de, 1972 tarihli yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylece evlili\u011fin \u201cresmi i\u015flemi\u201d, gerek TMY gerekse N\u00fcf\u00fcs Hizmetleri yasas\u0131 h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca, ki\u015finin inanc\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n ve inan\u00e7 ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n resmi evlendirme memuru taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcft\u00fcl\u00fckler<\/strong><\/p>\n\n\n\n Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, 3 Mart 1924 tarihinde \u00e7\u0131kart\u0131lan ve \u00fc\u00e7 devrim yasas\u0131ndan biri olan \u201c\u015eeriye, Evkaf ve Erkan\u0131 Harbiye Vekaletlerinin Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin 429 say\u0131l\u0131 Yasa\u201d ile kurulmu\u015ftur.<\/strong> Ayn\u0131 g\u00fcn \u00e7\u0131kart\u0131lan di\u011fer iki devrim yasas\u0131 ise 430 say\u0131l\u0131 Tevhidi Tedrisat Yasas\u0131 ve 431 say\u0131l\u0131 halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin yasalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 429 say\u0131l\u0131 Yasada, \u201cinan\u00e7 ve ibadet alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki konularda kural koymak ve bunlar\u0131 y\u00fcr\u00fctmenin TBMM\u2019nin ve h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6rev alan\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131, islam dininin inan\u00e7 ve ibadet ilgili eylem ve i\u015flemleri ve de dini kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6netimi konusuna \u00f6zg\u00fc olarak ise Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (D\u0130B) kuruldu\u011fu, m\u00fcft\u00fclerin de, D\u0130B\u2019e ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu\u201d<\/strong> belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n D\u0130B\u2019e, 1961 Anayasas\u0131nda (md 153) ve laiklik ilkesine ayr\u0131ca vurgu da yap\u0131larak 1982 Anayasas\u0131nda (md 136) yer verilmi\u015f ve g\u00f6revlerinin yasa ile d\u00fczenlenece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 1924 tarih ve 429 say\u0131l\u0131 Yasa yerine, 1965 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kart\u0131lan ve halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan 633 say\u0131l\u0131 D\u0130B\u2019in g\u00f6revleri hakk\u0131ndaki yasada, D\u0130B\u2019in g\u00f6revi 429 ncu Yasa ile ayn\u0131 do\u011frultuda d\u00fczenlenmi\u015ftir (md 1). Yine bu yasada D\u0130B\u2019in ta\u015fra te\u015fkilat\u0131n\u0131n, il ve il\u00e7e m\u00fcft\u00fcl\u00fckleri oldu\u011fu belirtilmi\u015f, il ve il\u00e7e m\u00fcft\u00fclerinin g\u00f6revi <\/strong>ise \u201cb\u00f6lgelerinde Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil etmek, din hizmetlerini, dini m\u00fcesseseleri y\u00f6netmek ve din g\u00f6revlilerinin hizmetlerini d\u00fczenleyip denetlemek\u201d<\/em> \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir(md 8).<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00fczenlemelerden ortaya \u00e7\u0131kan, m\u00fcft\u00fclerin g\u00f6revinin, Diyanet i\u015fleri Ba\u015fkan\u0131n\u0131 temsil etmek, yine dinin inan\u00e7, ibadet alan\u0131 i\u00e7inde kalan ve dini kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6netimi ile ilgili olan yani Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6rev alan\u0131 i\u00e7indeki konular oldu\u011fudur. Bunun \u00f6tesindeki alanlarda m\u00fcft\u00fclere g\u00f6rev y\u00fcklenmesi, dinin inan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 demektir. Bu durum ise laiklik ilkesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Evlilik ve m\u00fcft\u00fcler<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evlilik, inan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan hukuksal bir konudur.<\/p>\n\n\n\n Evlilik i\u015flemi, resmi bir i\u015flem, bir d\u00fcnya i\u015flemi, bir devlet i\u015flemidir. B\u00f6yle bir i\u015flem, laik hukukun s\u00f6z konusu oldu\u011fu bir sistemde hi\u00e7bir gerek\u00e7eye s\u0131\u011f\u0131n\u0131larak asla ve asla bir din g\u00f6revlisi taraf\u0131ndan yerine getirilemez.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hukuksal bir konunun, b\u00fct\u00fcn g\u00f6revi islam dininin inan\u00e7 alan\u0131 i\u00e7indeki konular olan m\u00fcft\u00fclerce de yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flanmas\u0131 demek, dinin inan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00f6zel ya\u015fam\u0131 d\u00fczenler hale gelmesi demektir. Bu durum, a\u00e7\u0131k\u00e7a laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131l\u0131k yaratmak demektir.<\/p>\n\n\n\n Devletin, m\u00fcft\u00fclere inan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir yetki tan\u0131mas\u0131 demek, devletin m\u00fcft\u00fcler ve dolay\u0131s\u0131yla islam dini kar\u015f\u0131s\u0131nda tarafs\u0131z kalmamas\u0131 demektir ki bu durum da ayr\u0131ca laikli\u011fe ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n M\u00fcft\u00fclere de nikah k\u0131yma yetkisi tan\u0131nmas\u0131 demek, hukuk devriminin ve bu devrimin temeli olan T\u00fcrk Medeni Yasa\u2019n\u0131n i\u00e7inin bo\u015falt\u0131lmas\u0131 demektir.<\/p>\n\n\n\n \u0130nan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan, \u00f6zel ya\u015fam i\u00e7indeki evlili\u011fin resmi i\u015fleminin, m\u00fcft\u00fc taraf\u0131ndan yerine getirilmesi demek, m\u00fcft\u00fc ve inan\u00e7 boyutu devreye sokulmakla, evlili\u011fe ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklara fiilen din penceresinden bak\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle olunca ki\u015filerin haklar\u0131na da din penceresinden bak\u0131lacak, ki\u015filer zay\u0131f duruma s\u00fcr\u00fcklenecek, tekrar ki\u015fi yerine kul durumu ortaya \u00e7\u0131kacak, kul durumu ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca biat etmek, boyun e\u011fmek nedeniyle, hak arayamaz hale geleceklerdir. Bu durum evlilik i\u00e7inde kullan\u0131lan haklar\u0131n da ayr\u0131ca ve fiilen etkilenmesine yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sosyal boyut dikkat al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, m\u00fcft\u00fclere nikah k\u0131yd\u0131rma durumu, m\u00fcft\u00fclere nikah yapt\u0131ranlar ve yapt\u0131rmayanlar olarak ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yaratacak, bu \u015fekilde nikah yapt\u0131rmayan kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar\u0131 \u00fczerinde \u00f6tekile\u015ftirmelerine de yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130nan\u00e7 konusu olmayan, hukuksal bir konu olan evlili\u011fin bu yolla d\u00fczenlenmesi ve din g\u00f6revlisine devlet i\u015fi y\u00fcklenmesi demek<\/strong>, laik hukukun daha da b\u00fcy\u00fck bir sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 demektir.<\/p>\n\n\n\n Kad\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131larak ve din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ile b\u00f6yle bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 asla kabullenilemez.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00f6z\u00fcm, ki\u015fileri haklar\u0131 konusunda bilgilendirmekten, t\u00fcm haklar\u0131n temeli olan laikli\u011fi etkin k\u0131lmaktan ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00fczenlemeyi laik hukuk devletinde hakl\u0131 k\u0131lacak hi\u00e7 bir gerek\u00e7e s\u00f6z konusu olamaz.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir d\u00fczenleme devrim yasalar\u0131na ve anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez h\u00fck\u00fcmlerine de ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" AKP h\u00fckumetince nikah\u0131n m\u00fcft\u00fclerce de yap\u0131labilmesi konusu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131. Ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Bekir Bozda\u011f, b\u00f6yle bir d\u00fczenlemenin laikli\u011fin gere\u011fi oldu\u011fu, evlilikleri art\u0131raca\u011f\u0131, kad\u0131nlar\u0131n ve evlilik i\u00e7i haklar\u0131 koruyaca\u011f\u0131n\u0131 bile ileri s\u00fcrd\u00fc. Bozda\u011f\u2019\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, her t\u00fcrl\u00fc inanca inan\u00e7 alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bile ge\u00e7erlik tan\u0131nmas\u0131 laiklik anlam\u0131na geliyor. B\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f, ku\u015fkusuz laikli\u011fin sona ermesi demek. Hukuk devrimi… Okumaya devam et →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions\/59"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eminagaoglu.tk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}